Urukiko rwisumbuye rwa Ngoma rwasubitse isomwa ry’urubanza Mukakibogo Veronique aregamo abaturage icumi abashinja kumutwarira ubutaka bakanga kubuvamo, rurwimurira ku wa 10 Nyakanga 2026.
Bijyanye n’uburemere bw’ibyaha akurikiranyweho, Ingabire Victoire ashobora guhanishwa igihano cy’igifungo cya burundu mu gihe byaba bimuhamye.
Komisiyo y’Igihugu y’Uburenganzira bwa Muntu (NCHR), nk’Urwego rw’u Rwanda rufite mu nshingano gukumira iyicarubozo n’ibindi bikorwa cyangwa ibihano by’ubugome bidakwiye umuntu cyangwa bimutesha agaciro, igiye kwakira Inama ya Kane y’Ihuriro Nyafurika ry’Inzego z’Ibihugu Zishinzwe Gukumira Iyicarubozo (ANPMN).
Dr. Alphonse Karemera uri gukorwaho iperereza n’ubutabera bw’u Bufaransa ku ruhare akekwaho muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, muri Perefegitura ya Butare, yavuye ku izima yemera gutanga ubuhamya mu rubanza rw’ubujurire rwa Dr. Eugène Rwamucyo bakoranye.
Urukiko Rukuru rwa Kigali rwategetse ko iburanisha ry'ibanze ku rubanza ruregwamo Ingabire Victoire Umuhoza rikomereza mu muhezo.
Umunyamakuru Nsengimana Théoneste wa Umubavu TV yasabye Urukiko Rukuru rwa Kigali kumurekura by’agateganyo kubera ikibazo cy’uburwayi n’ikizamini cy’isuzuma ry’ubuzima yasabwe gukora ariko yabuze uko agikorerwa.
Urukiko Rukuru rwagaragaje ko impamvu Ingabire Victoire Umuhoza yatanze asaba ko iburanisha ku rubanza aregwamo n’Ubushinjacyaha ritakomeza kuko akeneye guhabwa iminsi yo kuganira na bagenzi be bareganwa zitatuma urubanza ruhagarara, rwemeza ko ruzakomeza ariko hakabanza iburanisha ry’ibanze.
Umukobwa wa Dr. Eugène Rwamucyo uri kuburana ubujurire ku byaha bya Jenoside yahamijwe n’Urukiko rwa Rubanda rwa Paris mu Bufaransa, Kralissa Nyiramucyo, yatangaje ko atemera ko Se yaba yaragize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi.
Urukiko Rukuru rwa Kigali rwasubitse iburanisha ry’urubanza ruregwamo Kalisa Adolphe ‘Camarade’ wabaye Umunyamabanga Mukuru w’ishyirahamwe ry’umupira w’amaguru mu Rwanda (FERWAFA) uri kuburana ubujurire ku ifungwa n’ifungurwa ry’agateganyo.
Ingabire Victoire Umuhoza yabwiye Urukiko Rukuru rwa Kigali ko atiteguye kuburana urubanza mu mizi kuko hari impamvu enye zirimo no kutabasha guhura n’abo bareganwa ngo abashe gutegura neza urubanza, Ubushinjacyaha buvuga ko ari ubutesi.
Perezida w’Urwego Mpuzamahanga Rwashyiriweho Gukora Imirimo y’Insigarira y’Inkiko Mpanabyaha (IRMCT), Graciela Gatti Santana, yatangaje ko u Rwanda rushaka ko Abanyarwanda barenga 20 bakatiwe n’urukiko mpanabyaha rwashyiriweho (ICTR) barangiriza igifungo mu magororero yarwo.
Urukiko Rusesa Imanza rwa Paris mu Bufaransa rwatesheje agaciro ubujurire bwa Hategekimana Philippe wahamijwe uruhare rukomeye muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, agakatirwa igifungo cya burundu.
Urukiko rw’Ibanze rwa Nyarugenge rwagize Ndambendore Valens uzwi nka Ndahiro Valens Papy umwere ku byaha yari akurikiranyweho birimo gutukana mu ruhame n’icyo gutangaza amakuru y’ibihuha.
Urukiko rw’Ibanze rwa Nyarugenge rwiyambuye ububasha bwo kuburanisha urubanza ruregwamo umunyamategeko akaba n’Umuhesha w’Inkiko w’Umwuga, Me Munyakaragwe Aline, wise ‘igikuri’ Ingabire Nelly usanzwe ufite ubumuga bw’ubugufi bukabije kuko bigize icyaha cy’ivangura.
Urukiko rwa Rubanda rwa Paris mu Bufaransa rwanze ubusabe bw’Umunyarwanda Dr. Rwamucyo Eugène bwo gutesha agaciro ibimenyetso byatanzwe n’umuryango CPCR uharanira uburenganzira bw’abakorewe ibyaha muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 n’umwanzuro w’Urukiko Gacaca.
Abacamanza babiri bo muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, J. Rich Leonard na Paul Ridgeway bagaragaje ko kugira ngo ubutabera bukore neza mu gihugu icyo ari cyo cyose, bisaba kuba gifite abanyamategeko bigishijwe neza, b’inyangamugayo kandi biyemeje gukorera inyungu z’abaturage ndetse n’iz’umuryango mugari.
Urukiko rwisumbuye rwa Ngoma rwakatiye igifungo cya burundu abaturage bane barimo umugabo uherutse kwica nyina akamuta mu cyobo cya metero umunani akarenzaho béton, nyuma yo guhamywa icyaha cyo kwica umuntu biturutse ku bushake.
Abimukira 300 bari bagiye mu Bwongereza mu mpeshyi y’umwaka ushize, barashimuswe, bakorerwa iyicarubozo ndengakamere ndetse bakangishwa gukurwamo ingingo z’umubiri.
Kalisa Adolphe ‘Camarade’ wabaye Umunyamabanga Mukuru w’ishyirahamwe ry’umupira w’amaguru mu Rwanda (FERWAFA) agiye kuburana ubujurire ku ifungwa n’ifungurwa ry’agateganyo mu Rukiko Rukuru rwa Kigali.
Urukiko rw’Ibanze rwa Kicukiro rwategetse ko Uworizagwira Florien wamamaye nka Yampano mu muziki afungwa iminsi 30 y’agateganyo.